Μεγάλη ανησυχία και προβληματισμό έχει προκαλέσει στην Ευρώπη η αμερικανική πρόταση των 28 σημείων για την κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία. Ένα από τα σημεία που έχει κυριολεκτικά εκνευρίσει τους Ευρωπαίους ηγέτες αφορά την αξιοποίηση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων ύψους περίπου €140 δισ. που κρατούνται κυρίως στο Βέλγιο.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το Politico, το σχέδιο προβλέπει ότι οι ΗΠΑ θα λάβουν «50%» από τα κέρδη που θα προκύψουν από τη χρήση των πόρων για αμερικανικής ηγεσίας έργα ανοικοδόμησης της Ουκρανίας μετά την επίτευξη συμφωνίας.
Στις Βρυξέλλες, ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ ανέφερε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ «δεν έχει εξουσία» να αποδεσμεύσει περιουσιακά στοιχεία που κρατούνται στην Ευρώπη, ενώ άλλοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι χρησιμοποίησαν ιδιαίτερα σκληρές εκφράσεις για τον Αμερικανό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ. Όπως αναφέρει τo Politico, Ευρωπαίος πολιτικός είπε χαρακτηριστικά πως ο «Γουίτκοφ χρειάζεται ψυχίατρο».
Το ευρωπαϊκό σχέδιο για τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία
Από την άλλη πλευρά, το σχέδιο της ΕΕ για τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία προβλέπει τη χρήση τους ως εγγύηση για δάνειο προς την Ουκρανία, το οποίο θα αποπληρωνόταν μόνο στην περίπτωση που η Ρωσία συμφωνήσει στο μέλλον να καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις. Το Βέλγιο έχει εκφράσει επιφυλάξεις, φοβούμενο ότι μπορεί να βρεθεί οικονομικά εκτεθειμένο εάν η Μόσχα επιδιώξει να ανακτήσει τα χρήματα.
Η αμερικανική πρόταση εντείνει αυτές τις ανησυχίες. Αξιωματούχοι στην ΕΕ προειδοποιούν ότι η πρόβλεψη για αποδέσμευση των περιουσιακών στοιχείων στο πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας που θα διαπραγματευτεί η Ουάσιγκτον δημιουργεί τον κίνδυνο οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι να επωμιστούν την ευθύνη αποζημίωσης της Ρωσίας.
Σύνοδος G20 στη Νότια Αφρική
(AP Photo/Themba Hadebe)
Υπό συζήτηση το σχέδιο του Τραμπ για την Ουκρανία
Κατόπιν της αποκάλυψης αυτής, Εμανουέλ Μακρόν, Φρίντριχ Μερτς και Κιρ Στάρμερ συναντήθηκαν στο περιθώριο της συνόδου των G20, προκειμένου να θέσουν επί τάπητος το αμερικανικό σχέδιο για την Ουκρανία.
Συγκεκριμένα, οι τρεις ηγέτες, που είχαν ήδη συνομιλίες την Τρίτη στο Βερολίνο, συναντήθηκαν γύρω στις 13.15 ώρα Ελλάδας, πριν από μία διευρυμένη συνάντηση μαζί με άλλους Ευρωπαίους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων που βρίσκονται στο Γιοχάνεσμπουργκ.
Άλλωστε, όπως είπαν πηγές με γνώση του θέματος στο Reuters, οι χώρες της Ε3, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και Αντόνιο Κόστα, η Ιαπωνία και ο Καναδάς θα συζητήσουν το προτεινόμενο ειρηνευτικό σχέδιο της Ουάσιγκτον για την Ουκρανία σήμερα το απόγευμα στο περιθώριο της Συνόδου της G20.
Νωρίτερα, ο πρωθυπουργός του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ και ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν συζήτησαν το θέμα της Ουκρανίας στο περιθώριο της συνόδου της G20 στη Νότια Αφρική, ανακοίνωσε σήμερα η καναδική κυβέρνηση.
Οι δύο ηγέτες επιβεβαίωσαν τη στήριξή τους και υπογράμμισαν πως οποιαδήποτε διευθέτηση του πολέμου στην Ουκρανία πρέπει να εμπλέκει το Κίεβο, να σέβεται τα βασικά συμφέροντα της Ουκρανίας και να παράσχει εγγυήσεις ασφαλείας, τόνισε η καναδική κυβέρνηση σε μια ανακοίνωση που εξέδωσε.
Ο Κάρνεϊ δεσμεύτηκε να εργαστεί με συμμάχους για την επίτευξη μιας «δίκαιης και διαρκούς ειρήνης» στην Ουκρανία, τονίζεται.
Ένα σχέδιο που αλλάζει τα δεδομένα
Σύμφωνα με το BBC, το αμερικανικό πλάνο, που έχει διαρρεύσει σχεδόν ολόκληρο, περιλαμβάνει απαιτήσεις τις οποίες το Κίεβο είχε απορρίψει κατηγορηματικά στο παρελθόν: παραχώρηση εδαφών στα ανατολικά, περιορισμό των ενόπλων δυνάμεων και δέσμευση ότι δεν θα ενταχθεί ποτέ στο ΝΑΤΟ.
Παράλληλα, προβλέπει «επανένταξη» της Ρωσίας στη διεθνή οικονομία, μέσω άρσης κυρώσεων και πιθανής επιστροφής της στην ομάδα των G7.
Για την Ευρώπη, το σκηνικό αυτό φέρει πολιτικό ρίσκο. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας χαρακτήρισε την προοπτική υιοθέτησης του σχεδίου «πολύ επικίνδυνη στιγμή», υπενθυμίζοντας το αυτονόητο: η Ρωσία δεν έχει κανένα νομικό δικαίωμα σε παραχωρήσεις από τη χώρα που εισέβαλε.