Η εμφάνιση των φωτογραφιών των εκτελεσθέντων στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, πριν δεχθούν τα πυρά του εκτελεστικού αποσπάσματος των ναζί, ήταν από την αρχή και παραμένει ένα συγκλονιστικό γεγονός
Και είναι συγκλονιστικό όχι γιατί μας φωτίζει την ίδια τη θυσία των 200 κομμουνιστών που εκτελέστηκαν από τις κατοχικές δυνάμεις, αλλά γιατί για πρώτη φορά η εικόνα έρχεται να επιβεβαιώσει την βάσιμη υπόθεση μας ότι αυτοί οι ήρωες στήθηκαν μπροστά στις κάνες χωρίς ίχνος φόβου, χωρίς το παραμικρό να υποδηλώνει ότι μπορεί να ζητήσουν οίκτο από τους εκτελεστές τους. Τα καθαρά τους βλέμματα, παρά την μακροχρόνια κράτησή τους είναι αυτά που μεταφέρουν δεκαετίες ολόκληρες το μήνυμα προς τους καιρούς μας. Το μήνυμα ότι όποιος και είναι ο δυνάστης, όποιος και αν κρατά το όπλο, όποιος πιστεύει ότι είναι ο κυρίαρχος, αυτός που στο τέλος νικά είναι αυτός που πηγαίνει ακόμα και στο θάνατο με το κεφάλι ψηλά και το βλέμμα καθαρό.
Ευτυχώς αυτά τα ντοκουμέντα είδαν το φως της δημοσιότητας, έστω και ως αντικείμενα προς πώληση στο eBay, το υπουργείο Πολιτισμού ήδη έχει πιστοποιήσει τη γνησιότητά τους και φαίνεται ότι είμαστε κοντά στο να αποκτήσει τα ιστορικά ντοκουμέντα, Κηρύχθηκαν δε από το υπουργείο Μνημείο, κάτι μάλλον αυτονόητο για τη σημαντικότητά τους.
Τα μνημεία υπάρχουν για να θυμίζουν σε μια εποχή που η λήθη και ο ιστορικός αναθεωρητισμός έχουν γίνει δημοφιλή «σπορ», κυρίως στο διαδίκτυο. Αυτό που πρέπει να μείνει ζωντανό είναι η μνήμη, αυτή η μνήμη που μιλάει για το τι ήταν ο ναζισμός, πόσο ακούμπησε στα ταπεινότερα ένστικτα του ανθρώπου και πόσο ψηλά θα πρέπει να βρίσκονται στη δική μας συνείδηση οι άνθρωποι που του αντιστάθηκαν και τελικά τον νίκησαν.
