Οι σεισμοί μπορεί να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία χρυσού, ενεργοποιώντας ηλεκτρικές ιδιότητες σε κρυστάλλους χαλαζία που βρίσκονται στον γήινο φλοιό, υποστηρίζει μελέτη.
Η μελέτη με επικεφαλής επιστήμονες του Πανεπιστημίου Monash στην Αυστραλία, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Geoscience, επιχειρεί να εξηγήσει πώς σχηματίζονται μεγάλες συγκεντρώσεις χρυσού, ένα φαινόμενο που μέχρι σήμερα δεν είχε αποσαφηνιστεί πλήρως από τα παραδοσιακά γεωλογικά μοντέλα.
Πώς ο χαλαζίας «παράγει» χρυσό
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η έντονη πίεση που ασκείται κατά τη διάρκεια σεισμικών γεγονότων μπορεί να προκαλέσει σε κρυστάλλους χαλαζία ένα φαινόμενο γνωστό ως πιεζοηλεκτρισμός. Πρόκειται για τη δημιουργία ηλεκτρικού φορτίου όταν ορισμένα ορυκτά παραμορφώνονται μηχανικά. Το ηλεκτρικό αυτό δυναμικό μπορεί να ενεργοποιήσει ηλεκτροχημικές αντιδράσεις σε γεωλογικά ρευστά που περιέχουν διαλυμένο χρυσό, οδηγώντας στη μετατροπή του μετάλλου από διαλυμένη μορφή σε στερεά σωματίδια.
Τα πειράματα που πραγματοποιήθηκαν στο εργαστήριο επιβεβαίωσαν την υπόθεση. Οι επιστήμονες παραμόρφωσαν κρυστάλλους χαλαζία βυθισμένους σε διαλύματα που περιείχαν χρυσό και διαπίστωσαν ότι η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από τον πιεζοηλεκτρισμό είναι επαρκής για ευνοήσει τη συσσώρευση νανοσωματιδίων, τα οποία λειτουργούν ως αρχικοί πυρήνες ανάπτυξης, γύρω από τους οποίους μπορεί να συνεχιστεί η συσσώρευση υλικού.
Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης ότι τα ήδη υπάρχοντα κομμάτια χρυσού, λόγω της υψηλής ηλεκτρικής τους αγωγιμότητας, διευκολύνουν την προσκόλληση νέων στρωμάτων μετάλλου. Με την πάροδο του χρόνου και έπειτα από επαναλαμβανόμενα σεισμικά γεγονότα, μικρές συγκεντρώσεις μπορούν να εξελιχθούν σε μεγαλύτερα ψήγματα. Έτσι, οι σεισμοί δεν λειτουργούν μόνο ως μηχανισμός θραύσης και μετακίνησης πετρωμάτων, αλλά ενδέχεται να συμβάλλουν ενεργά και στη χημική διαδικασία δημιουργίας κοιτασμάτων.
Εντοπισμός νέων κοιτασμάτων
Η νέα θεωρία προσφέρει μια συνεκτική εξήγηση για τη συχνή παρουσία χρυσού σε φλέβες χαλαζία, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονη τεκτονική δραστηριότητα. Οι επαναλαμβανόμενοι κύκλοι πίεσης που προκαλούνται από σεισμούς, σε χρονικά διαστήματα χιλιάδων ή και εκατομμυρίων ετών, θα μπορούσαν να οδηγούν σε σταδιακή συγκέντρωση του μετάλλου σε συγκεκριμένες ζώνες του φλοιού.
Πέρα από την επιστημονική σημασία της για την κατανόηση της γεωλογικής εξέλιξης των μεταλλευμάτων, η ανακάλυψη ενδέχεται να έχει και πρακτικές εφαρμογές. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η κατανόηση αυτού του μηχανισμού θα μπορούσε να βοηθήσει στον εντοπισμό νέων περιοχών με πιθανή παρουσία χρυσού, βελτιώνοντας τις μεθόδους γεωλογικής έρευνας και εξόρυξης.
