Πρόκειται για μια πραγματικά σημαντική εξέλιξη ή παραμένουν ανοιχτά πάρα πολλά ζητήματα;
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε ότι το «Συμβούλιο Ειρήνης» κατέληξε σε συμφωνία-πλαίσιο για τον αφοπλισμό της Χαμάς, υποστηρίζοντας ότι η παλαιστινιακή οργάνωση αποδέχτηκε το σχέδιο επί της αρχής.
Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ χαρακτήρισε τη συμφωνία «ιστορική», ενώ διαβεβαίωσε πως ο στρατός του Ισραήλ θα «αποσυρθεί» μόλις ολοκληρωθεί ο αφοπλισμός της παλαιστινιακής ισλαμιστικής οργάνωσης και των υπόλοιπων ένοπλων παρατάξεων – όπως προβλέπει το 20 σημείων ειρηνευτικό σχέδιο, στο οποίο φέρεται να συμφώνησαν η Χαμάς και το Ισραήλ τον περασμένο Οκτώβριο.
«Μόλις ολοκληρωθεί ο αφοπλισμός, οι ισραηλινές δυνάμεις θα αποσυρθούν και η Διεθνής Δύναμη Σταθεροποίησης θα συνεργαστεί με νέα παλαιστινιακή αστυνομική δύναμη για να εγγυηθεί την ασφάλεια στη Γάζα για τους κατοίκους της και τους γείτονές της», σύμφωνα με τον πρόεδρο των ΗΠΑ.
Θα αφοπλιστεί η Χαμάς;
Σύμφωνα με ανάλυση του theconversation, αξιωματούχοι της Χαμάς δηλώνουν ότι αποδέχονται τη διαδικασία, ωστόσο μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας προειδοποίησε ότι ο αφοπλισμός εξαρτάται από την πλήρη αποχώρηση του Ισραήλ από τη Γάζα.
Το ερώτημα πλέον είναι αν πρόκειται για μια πραγματικά σημαντική εξέλιξη ή παραμένουν ανοιχτά πάρα πολλά ζητήματα.
Η νομιμοποίηση της Χαμάς και τα μεγάλα ερωτήματα
Εάν η Χαμάς προχωρήσει σε πλήρη αφοπλισμό, θα πρόκειται για μια τεράστια παραχώρηση από ένα κίνημα που εδώ και σχεδόν 40 χρόνια συνδέει την ύπαρξή του με την ένοπλη αντίσταση κατά της ισραηλινής κατοχής στη Δυτική Όχθη, τη Γάζα και την Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Η Χαμάς ιδρύθηκε το 1987 με δύο βασικούς στόχους: την αντίσταση στην ισραηλινή κατοχή και την αμφισβήτηση της κυριαρχίας της Φατάχ στην παλαιστινιακή πολιτική σκηνή.
Στο καταστατικό της το 2017, η οργάνωση ανέφερε ότι «απορρίπτει κάθε προσπάθεια υπονόμευσης της αντίστασης και των όπλων της», χαρακτηρίζοντας την ένοπλη αντίσταση στρατηγική επιλογή για την προστασία των δικαιωμάτων του παλαιστινιακού λαού.
Η ένοπλη δράση βρίσκεται στον πυρήνα της νομιμοποίησης που απολαμβάνει η Χαμάς μεταξύ πολλών Παλαιστινίων. Ακόμη και όσοι δεν υποστηρίζουν πολιτικά την οργάνωση ή διαφωνούν με την ισλαμιστική της ιδεολογία, συχνά θεωρούν ότι η αντίστασή της συνδέεται με τον αγώνα για τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους ή με την προσπάθεια αποτροπής της μόνιμης ισραηλινής παρουσίας στα κατεχόμενα.
Σε πρόσφατη δημοσκόπηση Παλαιστινίων, τον Οκτώβριο του 2025, το 60% των ερωτηθέντων δήλωσε ικανοποιημένο από την απόδοση της Χαμάς, ενώ το 69% τάχθηκε κατά του αφοπλισμού της στη Γάζα.
Με αυτά τα δεδομένα, θεωρείται δύσκολο η Χαμάς να εγκαταλείψει εύκολα ένα στοιχείο που αποτελεί σημαντικό μέρος της υποστήριξής της.
Παράλληλα, πολλές λεπτομέρειες του σχεδίου παραμένουν ασαφείς. Ο αφοπλισμός δεν θα αφορά μόνο την παράδοση όπλων, αλλά και την καταστροφή της στρατιωτικής υποδομής της οργάνωσης, όπως το δίκτυο σηράγγων, οι αποθήκες όπλων και οι εγκαταστάσεις παραγωγής.
Ωστόσο, μετά την εκτεταμένη καταστροφή της Γάζας, δεν είναι ξεκάθαρο ποιο μέρος αυτής της υποδομής εξακολουθεί να υπάρχει.
Άγνωστο παραμένει επίσης ποιος θα αναλάβει τον αφοπλισμό και πώς θα επιβεβαιωθεί ότι ολοκληρώθηκε. Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια επιτροπή τρίτων θα έχει αυτόν τον ρόλο, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Επιπλέον, η Χαμάς δεν δρα μόνο στη Γάζα, αλλά έχει παρουσία και στη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ. Δεν είναι σαφές αν η συμφωνία θα αφορά και αυτές τις περιοχές.
Ένας πιθανός αφοπλισμός θα μπορούσε επίσης να αποτελεί στρατηγική κίνηση από την πλευρά της Χαμάς, ώστε να ανασυνταχθεί οργανωτικά μετά τα βαριά πλήγματα που υπέστη από το Ισραήλ, διατηρώντας παράλληλα την επιρροή της στον παλαιστινιακό πληθυσμό.
Εμπόδιο η στάση του Ισραήλ
Το άλλο μεγάλο εμπόδιο είναι η στάση του Ισραήλ. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η ισραηλινή κυβέρνηση εμφανίζεται αντίθετη σε ορισμένα σημεία του σχεδίου.
Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε ότι δεν θα υπάρξει αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τη λεγόμενη «Κίτρινη Γραμμή» στη Γάζα πριν από τον αφοπλισμό της Χαμάς και την πλήρη αποστρατιωτικοποίηση της περιοχής.
Παράλληλα, ακροδεξιοί υπουργοί της ισραηλινής κυβέρνησης έχουν προτείνει τη δημιουργία νέων στρατιωτικών-αγροτικών φυλακίων στη βόρεια Γάζα, τα οποία ιστορικά έχουν αποτελέσει το πρώτο βήμα για την εγκατάσταση μόνιμων εποικισμών.
Η διαφωνία αυτή μπορεί να αποτελέσει το σημείο στο οποίο θα καταρρεύσει η συμφωνία, εκτός εάν ο Τραμπ ασκήσει αρκετή πίεση στον Μπενιαμίν Νετανιάχου ώστε να συνεχιστεί η ειρηνευτική διαδικασία.
