Οι ηλιακές εκλάμψεις είναι γνωστές για τις επιπτώσεις τους στην ανώτερη ατμόσφαιρα της Γης, καθώς μπορούν να διαταράξουν δορυφορικά συστήματα, επικοινωνίες και να δημιουργήσουν εντυπωσιακά σέλαα στον ουρανό μας. Τώρα, οι επιστήμονες τις συνδέουν και με τους σεισμούς.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό International Journal of Plasma Environmental Science and Technology, οι ηλιακές εκλάμψεις μπορούν να μεταβάλλουν τη συμπεριφορά των φορτισμένων σωματιδίων στην ιονόσφαιρα, το στρώμα της ατμόσφαιρας σε ύψος περίπου 400 χιλιομέτρων που είναι πλούσιο σε ηλεκτρικά φορτισμένα αέρια. Οι μεταβολές αυτές ενδέχεται να επηρεάζουν τις ηλεκτρικές δυνάμεις στον φλοιό της Γης, ιδιαίτερα κατά μήκος των ρηγμάτων όπου συσσωρεύεται τεκτονική ενέργεια.
Ένας πλανήτης – ηλεκτρικό κύκλωμα
Οι ερευνητές περιγράφουν τη Γη ως ένα τεράστιο ηλεκτρικό κύκλωμα. Σε ρωγμές του φλοιού που βρίσκονται υπό μεγάλη πίεση, υπάρχουν θύλακες νερού σε υπερκρίσιμη κατάσταση – τόσο θερμοί και συμπιεσμένοι που δεν είναι ούτε υγρό ούτε αέριο. Το ρευστό αυτό περιέχει φορτισμένα ιόντα και μπορεί να λειτουργεί σαν πυκνωτής, αποθηκεύοντας ηλεκτρική ενέργεια. Τα ίδια αυτά ρήγματα είναι και τα σημεία όπου συγκρούονται και κινούνται οι τεκτονικές πλάκες, συσσωρεύοντας μηχανική ενέργεια που μπορεί να οδηγήσει σε σεισμό.
Στο νέο μοντέλο, η ιονόσφαιρα και ο φλοιός της Γης αντιμετωπίζονται σαν τα δύο άκρα μιας γιγάντιας μπαταρίας με διαρροή, αναφέρει το LiveScience. Όταν μια ισχυρή ηλιακή έκλαμψη φτάνει στη Γη, τα φορτισμένα σωματίδια της μπορούν να μετατοπίσουν ηλεκτρόνια προς χαμηλότερα στρώματα της ιονόσφαιρας, δημιουργώντας ένα στρώμα αρνητικού φορτίου. Αυτό το φορτίο ενισχύει το ηλεκτρικό πεδίο που ασκείται στον φλοιό, αυξάνοντας ελαφρά την πίεση στις ζώνες ρηγμάτων. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι οι μεταβολές αυτές θα μπορούσαν να είναι συγκρίσιμες με άλλες δυνάμεις που επηρεάζουν τη σταθερότητα των ρηγμάτων, όπως η βαρύτητα ή οι παλίρροιες.
Με απλά λόγια, η αύξηση των ηλεκτροστατικών δυνάμεων στον φλοιό θα μπορούσε να «σπρώξει» ένα ήδη ασταθές ρήγμα προς τη θραύση, προκαλώντας σεισμό.
Οι επιστήμονες αναφέρουν ως πιθανό παράδειγμα τον σεισμό της χερσονήσου Νότο στην Ιαπωνία το 2024, ο οποίος συνέπεσε χρονικά με έντονη ηλιακή δραστηριότητα. Ωστόσο, η απόδειξη μιας τέτοιας σύνδεσης παραμένει εξαιρετικά δύσκολη.
Σύνδεση ή συμπτώσεις;
Πολλοί ειδικοί επισημαίνουν ότι οι σεισμοί δεν ακολουθούν κάποιο σαφές μοτίβο σε σχέση με τον 11ετή κύκλο δραστηριότητας του Ήλιου. Επιπλέον, τόσο οι ηλιακές εκλάμψεις όσο και οι σεισμοί είναι σχετικά συχνά φαινόμενα, γεγονός που αυξάνει την πιθανότητα τυχαίων συμπτώσεων. Άλλοι ερευνητές σημειώνουν ότι το μοντέλο της μελέτης είναι υπερβολικά απλοποιημένο και δεν λαμβάνει πλήρως υπόψη την πολυπλοκότητα του γήινου φλοιού, όπως την αντίσταση πολλών πετρωμάτων στη διέλευση ηλεκτρικού ρεύματος, που θα μπορούσε να εξασθενήσει σημαντικά το φαινόμενο.
Παρά τις επιφυλάξεις, η ιδέα ότι ο «διαστημικός καιρός» μπορεί να επηρεάζει, έστω και ανεπαίσθητα, τις τεκτονικές διεργασίες συνεχίζει να απασχολεί την επιστημονική κοινότητα. Η μελέτη θεωρείται προς το παρόν μια θεωρητική υπόθεση που θα πρέπει να εξεταστεί με πιο λεπτομερή δεδομένα και παρατηρήσεις.
