Τα Ψυχοσάββατο τιμάται στις εκκλησίες με μνημόσυνα, με τρισάγια στους τάφους αλλά και μοίρασμα κολλύβων.
Τυπικά τα Ψυχοσάββατα της Εκκλησίας που τελούνται κάθε χρόνο είναι δύο, το ένα τελείται παραδοσιακά πριν από την Κυριακή της Απόκρεω και το άλλο πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής. Τα τελευταία χρόνια όμως και ιδίως στην Βόρεια Ελλάδα έχει καθιερωθεί άτυπα και ένα τρίτο Ψυχοσάββάτο που τιμάται παραμονές του εορτασμού του Αγίου Δημητρίου.
Πότε είναι το Ψυχοσάββατο του Αγίου Δημητρίου το 2026
Το Ψυχοσάββατο του Αγίου Δημητρίου αποτελεί μια ιδιαίτερη ημέρα μνήμης και προσευχής για τους κεκοιμημένους, με ξεχωριστή θέση στην παράδοση πολλών περιοχών της Ελλάδας. Οι πιστοί τιμούν τη μνήμη των αγαπημένων τους προσώπων, προσεύχονται για την ανάπαυση των ψυχών τους και διατηρούν ζωντανά έθιμα που περνούν από γενιά σε γενιά. Η Εκκλησία τελεί το Ψυχοσάββατο παραμονές της γιορτής ήτοι το Σάββατο που προηγείται που για είναι το Σάββατο 24 Οκτωβρίου.
Τι συμβολίζει το Ψυχοσάββατο
Το Ψυχοσάββατο είναι αφιερωμένο στην προσευχή υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των ανθρώπων που έχουν φύγει από τη ζωή. Μέσα από τις εκκλησιαστικές ακολουθίες και τη μνημόνευση των ονομάτων, οι πιστοί εκφράζουν την αγάπη και τον σεβασμό τους προς τους κεκοιμημένους, διατηρώντας ζωντανή τη μνήμη τους. Σύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση, η προσευχή για τους νεκρούς αποτελεί έκφραση πίστης στην Ανάσταση και στην αιώνια ζωή. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και σε όσους έφυγαν από τη ζωή χωρίς να έχουν συγγενείς ή ανθρώπους που να τους μνημονεύουν, καθώς και σε εκείνους που πέθαναν μακριά από την πατρίδα ή κάτω από δύσκολες συνθήκες.
Γιατί προσφέρουν κόλλυβα
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά έθιμα του Ψυχοσαββάτου είναι η παρασκευή και η προσφορά κολλύβων στους ναούς. Οι πιστοί προσκομίζουν τα κόλλυβα και δίνουν τα ονόματα των κεκοιμημένων, προκειμένου να μνημονευθούν κατά τη διάρκεια των ακολουθιών. Το βασικό συστατικό των κολλύβων, το σιτάρι, έχει ιδιαίτερο συμβολισμό στη χριστιανική παράδοση. Όπως ο σπόρος πέφτει στη γη και στη συνέχεια βλασταίνει, έτσι και ο θάνατος συνδέεται συμβολικά με την προσδοκία της Ανάστασης και της νέας ζωής. Τα κόλλυβα συμβολίζουν την ελπίδα της αιώνιας ζωής και την πίστη στην Ανάσταση των νεκρών.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dgz1eiaa03b5?integrationId=40599y14juihe6ly}
Όπως τονίζει η Εκκλησία τα Ψυχοσάββατα είναι μέρες προσευχής και πνευματικής πνευματικής σύνδεσης με τους αγαπημένους μας που δεν βρίσκονται πλέον στη ζωή. Κατά το Ψυχοσάββατο, οι πιστοί επισκέπτονται τους ναούς, συμμετέχουν στις ακολουθίες και ζητούν τη μνημόνευση των ονομάτων των κεκοιμημένων συγγενών και φίλων τους. Παράλληλα οι πιστοί επισκέπτονται τα νεκροτάφεια όπου ανάβουν ένα κερί και προσεύχονται για τους ανθρώπους τους, ενώ τελούνται και τρισάγια στους τάφους.
Πότε πάμε τα κόλλυβα στην Εκκλησία για το Ψυχοσάββατο 2026
Τα κόλλυβα τα πηγαίνουμε στην Εκκλησία το πρωί του Σαββάτου, πριν από τη Θεία Λειτουργία, ώστε να διαβαστούν από τον ιερέα κατά τη διάρκεια του μνημοσύνου. Βέβαια υπάρχει και η δυνατότητα οι πιστοί να τα πάνε και από το απόγευμα της Παρασκευής, στον Εσπερινό. Οι ενορίες κάθε περιοχής τις προσεχείς μέρες θα ανακοινώσουν την ακριβή ώρα τέλεσης της Θείας Λειτουργίας για το Ψυχοσάββατο.
Τι κάνουμε το σιτάρι που περισσεύει από το Ψυχοσάββατο
Κύκλοι της Εκκλησίας τονίζουν ότι τα κόλλυβα και το σιτάρι είναι ευλογημένα, καθώς έχουν διαβαστεί κατά τη διάρκεια της ακολουθίας. Για τον λόγο δεν πρέπει να πεταχθούν αν περισσέψουν. Οι ιερείς συμβουλεύουν τους πιστούς να περισσέψει σιτάρι να το τοποθετήσουν στο χώμα, είτε στην αυλή είτε σε γλάστρα. Με αυτόν τον τρόπο, το σιτάρι επιστρέφει στη γη, από όπου προήλθε, διατηρώντας τον συμβολισμό του κύκλου της ζωής και της Ανάστασης.
