Ένα φοιτητικό κίνημα συγκλονίζει τη Σερβία εδώ και δύο χρόνια. Αυτό το Σαββατοκύριακο θα προσπαθήσει να αναλάβει την εξουσία.
Περίπου 150.000 υποστηρικτές του σερβικού αντιπολιτευόμενου φοιτητικού κινήματος συγκεντρώθηκαν στο Βελιγράδι την Πέμπτη, ενώνοντας τις φωνές τους για την ανατροπή του κόμματος του βετεράνου ηγέτη Αλεξάνταρ Βούτσιτς στις κρίσιμες βουλευτικές εκλογές αυτού του Σαββατοκύριακου.
Η «Φοιτητική Λίστα», ένα κίνημα χωρίς επίσημους ηγέτες που αποτελείται από υποψηφίους με τη στήριξη φοιτητών, θέλει να βάλει τέλος σε περισσότερα από 14 χρόνια διακυβέρνησης από το δεξιό λαϊκιστικό Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS) του Βούτσιτς στην ψηφοφορία της Κυριακής.
Οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών ανέφεραν ότι η προεκλογική εκστρατεία σημαδεύτηκε από πρακτικές εκφοβισμού, συλλήψεις και κατάχρηση δημόσιων πόρων. «Ήρθα να υποστηρίξω τη Φοιτητική Λίστα επειδή οι νέοι άνθρωποι μου έδωσαν επιτέλους την ελπίδα ότι είναι δυνατόν να ζούμε σε μια κανονική χώρα», δήλωσε η 47χρονη Μαρίγια Νεντέλκοβιτς Ράντιτς καθώς έφτανε στη συγκέντρωση των φοιτητών. «Πραγματικά, για πρώτη φορά στη ζωή μου, πιστεύω ότι αυτό είναι εφικτό».
Πλήθη ανθρώπων συνέρεαν στην κεντρική πλατεία Σλαβίγια του Βελιγραδίου από όλες τις κατευθύνσεις, καταλαμβάνοντας επίσης αρκετά οικοδομικά τετράγωνα στους γύρω δρόμους.
Ένα φοιτητικό κίνημα συγκλονίζει τη Σερβία εδώ και δύο χρόνια. Αυτό το Σαββατοκύριακο θα προσπαθήσει να αναλάβει την εξουσία. Η ψηφοφορία της Κυριακής έρχεται μετά από σχεδόν δύο χρόνια φοιτητικών διαμαρτυριών που πυροδοτήθηκαν από την κατάρρευση του στεγάστρου στον πρόσφατα ανακαινισμένο σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ το 2024, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους.
Η τραγωδία, για την οποία κατηγορήθηκε ευρέως η διαφθορά, πυροδότησε μερικές από τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις στη Σερβία από την πτώση του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς το 2000.Το κίνημα κατά της διαφθοράς, με επικεφαλής φοιτητές πανεπιστημίου, διογκώθηκε από αιτήματα για διαφανή έρευνα της τραγωδίας σε εκκλήσεις για πρόωρες εκλογές. Κυματίζοντας σημαίες με το σύνθημα «Οι φοιτητές νικούν», φοιτητές και υποστηρικτές τους παρέλασαν στο Βελιγράδι πριν συγκλίνουν στην πλατεία Σλαβίγια, το σημείο ορισμένων από τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις τους.
«Βάζουμε τέλος σε 14 χρόνια ταπείνωσης, χάους και προδοσίας, και σε δεκαετίες τοποθέτησης προσωπικών και κομματικών συμφερόντων πάνω από τα δικά σας», δήλωσε στο πλήθος ο καθηγητής πανεπιστημίου Γιουγκοσλάβ Γκάσιτς – ένας από τους 250 υποψηφίους της Φοιτητικής Λίστας – ενώ το πλήθος φώναζε «Νίκη, νίκη!». «Αξίζετε κάτι καλύτερο και ξέρουμε πώς να το προσφέρουμε. Οι φοιτητές νικούν!»
Ο Βούτσιτς καταγγέλλει απόπειρα πραξικοπήματος, χρηματοδοτούμενη από το εξωτερικό
Ο Βούτσιτς κυριαρχεί στη σερβική πολιτική σκηνή για πάνω από μία δεκαετία, υπηρετώντας είτε ως πρωθυπουργός είτε ως πρόεδρος. Εν μέσω αυξανόμενης πίεσης, ο Βούτσιτς ανακοίνωσε τις πρόωρες εκλογές τον περασμένο μήνα, στήνοντας τη μεγαλύτερη εκλογική πρόκληση που έχει αντιμετωπίσει από τότε που το κόμμα του ανέλαβε την εξουσία το 2012.
Ο Βούτσιτς, ο οποίος μίλησε σε υποστηρικτές του σε αθλητικό στάδιο της πρωτεύουσας την Πέμπτη, κατηγορεί τακτικά το φοιτητικό κίνημα ότι επιχειρεί απόπειρα πραξικοπήματος χρηματοδοτούμενη από το εξωτερικό.«Ας μην ξεχάσουμε ποτέ πώς προσπάθησαν να ρίξουν το κράτος μας. Ας το προστατεύουμε και ας το υπερασπιστούμε», δήλωσε ο 56χρονος, ο οποίος παραιτήθηκε προκειμένου να θέσει υποψηφιότητα για πρωθυπουργός.
«Ας βγούμε έξω και ας τους νικήσουμε! Νικήστε τους αποφασιστικά!», είπε πριν λευκές κορδέλες και μπαλόνια κατακλύσουν το πλήθος. Πολλοί από τους 250 υποψηφίους της Φοιτητικής Λίστας που διεκδικούν έδρα στο 250μελές κοινοβούλιο προέρχονται από τον ακαδημαϊκό χώρο, αλλά σε κάθε περίπτωση βρίσκονται εκτός του πολιτικού κατεστημένου.
Το κίνημα διαθέτει μια ευρεία ατζέντα, αλλά στον πυρήνα του βρίσκεται η δέσμευση για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Η Σερβία στερείται αξιόπιστων ανεξάρτητων δημοσκοπήσεων, με τις έρευνες να παρουσιάζουν ευρέως διαφορετικά αποτελέσματα.
Λίγες μέρες πριν από την ψηφοφορία, σερβικές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών προειδοποίησαν ότι λείπουν οι προϋποθέσεις για «ελεύθερες και δίκαιες εκλογές».
Την Τετάρτη, οι εισαγγελείς του Βελιγραδίου ανέκριναν έξι άτομα που συνελήφθησαν με την υποψία ότι σχεδίαζαν «βία, επεισόδια και επιθέσεις» την ημέρα των εκλογών. Οι αναφορές για απειλές και εκφοβισμούς με στόχο φοιτητές διαδηλωτές έχουν αυξηθεί τους τελευταίους μήνες, αλλά οι συγκεντρώσεις τους παρέμειναν ως επί το πλείστον ειρηνικές από τότε που ξεκίνησαν.
«Παρακολουθώ αυτόν τον αγώνα από την αρχή», δήλωσε ο 35χρονος Ίγκορ που παρευρέθηκε στη φοιτητική συγκέντρωση. «Σήμερα είναι η τελευταία συγκέντρωση και είναι σημαντικό να έρθουμε όλοι εδώ για να στείλουμε ένα μήνυμα αγάπης και ειρήνης και να δούμε ο ένας τον άλλον στις 25 του μηνός στα εκλογικά τμήματα».
