Κεντρικό ζήτημα είναι αν η προώθηση της εξόρυξης αντιμονίου στη Χίο, μιας κρίσιμης πρώτης ύλης για την ΕΕ, μπορεί να γίνει νόμιμα χωρίς τις απαιτούμενες περιβαλλοντικές και λοιπές εγγυήσεις.
Συζητούνται αύριο, 22 Απριλίου 2026, ενώπιον του Ε΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας, δύο υποθέσεις, στις οποίες προσβάλλονται από κατοίκους της Χίου η απόφαση της Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με την οποία προκηρύχθηκε διεθνής δημόσιος διαγωνισμός για την εκμίσθωση των δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης μεταλλευτικών ορυκτών σε έκταση του Δημοσίου Μεταλλευτικού Χώρου Χίου, καθώς και η παράλειψη της Διοίκησης να εκδώσει πράξη αποδέσμευσης της περιοχής εντός της οποίας εμπίπτει η ανωτέρω έκταση, λόγω λήξης της διάρκειας της υπέρ του Δημοσίου ερευνητικής περιόδου. Όπως είναι γνωστό, στον Δημόσιο Μεταλλευτικό Χώρο Χίου αναπτύσσεται σημαντικός αριθμός εμφανίσεων του μετάλλου Αντιμονίου (Sb), το οποίο χαρακτηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως Κρίσιμη Ορυκτή Πρώτη Ύλη, ενώ δεν υφίσταται αντίστοιχη εξόρυξη στην Ε.Ε..
Το Δικαστήριο καλείται να αποφασίσει, μεταξύ άλλων, εάν οι προσβαλλόμενες αποφάσεις παραβιάζουν:
α) τη συνταγματική προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, την εφαρμοστέα περιβαλλοντική νομοθεσία και την αρχή της πρόληψης και της βιώσιμης ανάπτυξης, στο μέτρο που, όπως υποστηρίζουν οι αιτούντες, δεν προηγήθηκε η εκπόνηση μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων και η περιβαλλοντική αδειοδότηση του έργου εξόρυξης και, πάντως, δεν προβλέπεται σχετική υποχρέωση του μισθωτή να συντάξει τις αναγκαίες μελέτες, ενώ δεν εκπονήθηκε ούτε ειδική οικολογική αξιολόγηση μολονότι η επίμαχη έκταση εμπίπτει στην προστατευόμενη περιοχή δικτύου Natura,
β) τις συνταγματικές διατάξεις περί προστασίας της ανθρώπινης υγείας, διότι, κατά τους αιτούντες, το αντιμόνιο συνιστά ιδιαίτερα τοξική, επικίνδυνη και ρυπογόνα ουσία,
γ) τον χωροταξικό σχεδιασμό της περιοχής, καθώς, όπως υποστηρίζουν οι αιτούντες, η προς εκμίσθωση έκταση περιλαμβάνει περιοχές εντός των οποίων απαγορεύεται η μεταλλευτική δραστηριότητα,
δ) τη συνταγματική προστασία του πολιτιστικού περιβάλλοντος λόγω της πραγματοποίησης μεταλλευτικής δραστηριότητας κοντά σε προστατευτέα πολιτιστικά αγαθά, χωρίς να έχουν προηγηθεί οι αναγκαίες εγκρίσεις του Υπουργείου Πολιτισμού και
ε) τη μεταλλευτική νομοθεσία, διότι εφόσον κριθεί ότι είναι περιβαλλοντικά επιτρεπτή η εξόρυξη του αντιμονίου, η εξόρυξη αυτού όφειλε να λάβει χώρα από το ίδιο το Δημόσιο και να λειτουργήσει ένα δημόσιο μεταλλείο.
