Στον εμβληματικό ιστορικό χώρο του Σουλίου βρέθηκε πρόσφατα πολυμελής επιστημονική ομάδα από το Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο, συνοδευόμενη από μεταπτυχιακούς φοιτητές και στελέχη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας. Η επίσκεψη εντάσσεται στο πλαίσιο της συστηματικής παρακολούθησης των διερευνητικών εργασιών που εκτελούνται αυτή την περίοδο στην περιοχή, με απώτερο στόχο τη σύνταξη ολοκληρωμένων μελετών αναστήλωσης για τα σημαντικά μνημεία του τόπου. Σύμφωνα με το
typosepeirou.gr, η παρουσία των ακαδημαϊκών και αρχαιολογικών αρχών υπογραμμίζει τη σημασία που αποδίδεται στη θωράκιση της πολιτιστικής κληρονομιάς του Σουλίου.
Κατά τη διάρκεια της αυτοψίας, οι επιστήμονες επικεντρώθηκαν στους ερειπωμένους ναούς της Παναγίας και του Αγίου Γεωργίου. Στον Ιερό Ναό της Παναγίας, οι εργασίες αποκάλυψαν το πλακόστρωτο του εσωτερικού δαπέδου, καθώς και στοιχεία από το παρακείμενο νεκροταφείο, προσφέροντας νέα δεδομένα για τη δόμηση και τη χρήση του χώρου. Παράλληλα, στον Άγιο Γεώργιο βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία συλλογής του παλαιού δομικού υλικού, το οποίο θα αξιοποιηθεί στις μελλοντικές παρεμβάσεις. Όπως αναφέρει το
typosepeirou.gr, το έργο αυτό αποτελεί προϊόν μιας ευρείας συνεργασίας μεταξύ της Περιφέρειας Ηπείρου, του Υπουργείου Πολιτισμού, του ΕΜΠ και του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Το στρατηγικό σχέδιο που έχει εκπονηθεί για το Σούλι είναι πολυεπίπεδο και δεν περιορίζεται μόνο στη συντήρηση των ναών. Περιλαμβάνει την οριοθέτηση ζωνών προστασίας, την επίλυση χρόνιων χωροταξικών εκκρεμοτήτων και τη χάραξη μονοπατιών που θα διευκολύνουν την πρόσβαση σε ιστορικά τοπόσημα, όπως το Κάστρο της Κιάφας και οι οικίες των Σουλιωτών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αποκατάσταση των τριών κεντρικών πηγαδιών του οικισμού, τα οποία παρουσιάζουν σημεία κατάρρευσης, από τα συνολικά 400 που διαθέτει η περιοχή, καθώς και στη συστηματική καταγραφή των κτισμάτων του Τετραχωρίου.
Η ανάδειξη του Σουλίου δεν είναι μόνο μια τεχνική παρέμβαση, αλλά μια κίνηση διατήρησης της εθνικής μας μνήμης. Οι Σουλιώτες, με το ηθικό ανάστημα και τους αγώνες τους, αναδείχθηκαν πρόδρομοι της Ελευθερίας της Πατρίδας. Η προστασία των υλικών καταλοίπων της ζωής τους αποτελεί ελάχιστο φόρο τιμής σε έναν τόπο που ταυτίστηκε με την αυτοθυσία και το ηρωικό πνεύμα, εξασφαλίζοντας ότι οι επόμενες γενιές θα έχουν ζωντανή την επαφή με την ιστορία τους.