Η 14η Μαΐου παραμένει μια ημερομηνία χαραγμένη στη συλλογική μνήμη της Θεσπρωτίας, καθώς συμπληρώνονται χρόνια από την ημέρα που η γη συγκλονίστηκε από έναν από τους πιο καταστροφικούς σεισμούς στην ιστορία της Ηπείρου. Ήταν το μεσημέρι της Τρίτης του 1895, όταν ο εγκέλαδος χτύπησε την Παραμυθιά με πρωτοφανή μανία, μετατρέποντας μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα την καθημερινότητα σε τραγωδία.
Σύμφωνα με το typosepeirou.gr, η δόνηση υπολογίστηκε στους 6,3 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ, αν και ορισμένες διεθνείς πηγές και αμερικανικά επιστημονικά συγγράμματα ανεβάζουν το μέγεθος ακόμη και στους 7,3 βαθμούς, υπογραμμίζοντας την τεράστια ισχύ του φαινομένου. Ο απολογισμός ήταν βαρύς και θλιβερός, με 75 ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους και δεκάδες άλλους να τραυματίζονται, ενώ οι υποδομές της ευρύτερης περιοχής υπέστησαν ανεπανόρθωτες βλάβες. Η βιβλιογραφία της εποχής περιγράφει εικόνες απόλυτης καταστροφής σε σπίτια, σχολεία και ναούς, όχι μόνο στην Παραμυθιά αλλά και σε χωριά όπως το Ζερβοχώρι, η Δράγανη, το Καρβουνάρι, το Μεσοβούνι και το Μαργαρίτι.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ιστορικά στοιχεία που παραθέτει ο ερευνητής σεισμολογίας του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Γεράσιμος Χουλιάρας, ο οποίος επισημαίνει ότι πρόκειται για την πρώτη επίσημα καταγεγραμμένη σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή. Όπως αναφέρεται, της κύριας δόνησης είχε προηγηθεί ένας προσεισμός μερικές ώρες νωρίτερα, ενώ η μετασεισμική ακολουθία υπήρξε έντονη και μακροχρόνια, κρατώντας τους κατοίκους σε διαρκή αγωνία.
Ο κ. Χουλιάρας, αναλύοντας το γεωλογικό προφίλ της Παραμυθιάς, υπογραμμίζει τη δυσκολία πρόβλεψης της μελλοντικής εξέλιξης, γεγονός που καθιστά επιβεβλημένη την εγρήγορση των αρχών. Η εμπειρία του 1895, που κατατάσσεται ως ο 11ος φονικότερος σεισμός στη χώρα από το 1804, υπενθυμίζει την ανάγκη για διαρκείς κτιριακούς ελέγχους και θωράκιση των κατασκευών από ειδικούς πολιτικούς μηχανικούς, καθώς η πρόληψη παραμένει το μοναδικό αποτελεσματικό όπλο απέναντι στη φυσική δραστηριότητα του εδάφους μας.
