Μια ιστορική στιγμή με βαθύ συμβολισμό πρόκειται να βιώσουν οι επισκέπτες των φετινών Εκδηλώσεων Μνήμης Σουλίου 2026, καθώς ένα ανεκτίμητο κειμήλιο της Ελληνικής Επανάστασης επιστρέφει στις ρίζες του. Σύμφωνα με το typosepeirou.gr, η θρυλική σπάθη του Σουλιώτη οπλαρχηγού και μετέπειτα Φρουράρχου Πατρών, Χρήστου Φωτομάρα , θα εκτεθεί στην ιστορική Οικία Τζαβέλλα, σηματοδοτώντας μια επιστροφή στα πάτρια εδάφη μετά από 204 ολόκληρα χρόνια. Η σπάθη, η οποία «μύρισε» μπαρούτι στα βουνά του Σουλίου και στις επικές μάχες του Μεσολογγίου, μεταφέρεται από την Πάτρα στην Ήπειρο χάρη στη γενναιόδωρη απόφαση της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας Πελοποννήσου, σε μια κίνηση που τιμά τη μνήμη των αγωνιστών του 1821.
Το συγκεκριμένο όπλο κουβαλά μια συγκλονιστική διαδρομή, καθώς κατά την ηρωική Έξοδο του Μεσολογγίου χάθηκε μέσα στον ορυμαγδό της νύχτας, για να διασωθεί τελικά από έναν πιστό στρατιώτη του Φωτομάρα που την αναγνώρισε και την παρέδωσε ξανά στον Καπετάνιο του. Μετά την απελευθέρωση, το κειμήλιο «ασημώθηκε» από τον κορυφαίο Καλλαρυτιώτη αργυροχόο Ιωάννη Νταβαρούκα, αποτελώντας σήμερα ένα αριστούργημα της ηπειρωτικής τέχνης. Ο Κώστας Λ. Τζαβέλλας, υποδεχόμενος την είδηση, έκανε λόγο για ένα «βαρύ πνευματικό φορτίο» που προστίθεται στην Οικία Τζαβέλλα, υπενθυμίζοντας τους στενούς συγγενικούς δεσμούς του Φωτομάρα με τη φάρα των Τζαβελλαίων. Η παρουσία της σπάθης στο Σούλι αποτελεί την κορυφαία στιγμή των φετινών εκδηλώσεων, προσφέροντας στους πολίτες την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με ένα ζωντανό κομμάτι της εθνικής μας ταυτότητας.
