Ο κόσμος γύρω μας αλλάζει με ταχύτητα. Η χώρα, όμως, αδυνατεί να κατανοήσει το βάθος αυτών των αλλαγών. Η κοινωνία δοκιμάζεται καθημερινά από την εκτόξευση της ακρίβειας, τη στεγαστική κρίση, την αποδυνάμωση του κοινωνικού κράτους και την ιδιωτικοποίηση βασικών δημόσιων αγαθών.
Tα σκάνδαλα που έχουν αποκαλυφθεί τα τελευταία χρόνια ενισχύουν το αίσθημα ατιμωρησίας και θεσμικής παρακμής. Απέναντι σε αυτή την κατάσταση απαιτείται ισχυρή πολιτική βούληση, θεσμικές τομές και ένα νέο υπόδειγμα διακυβέρνησης. Το διακύβευμα είναι βαθιά δημοκρατικό.
Η κοινωνία ζητά ξανά μια εναλλακτική πολιτική πρόταση. Όχι μια πρόταση διαμαρτυρίας ή απλής πολιτικής καταγραφής, αλλά ένα συνεκτικό σχέδιο με συγκεκριμένες δεσμεύσεις και εγγυήσεις για την ανάκτηση της συλλογικής αξιοπρέπειας, της ασφάλειας, της προστασίας, της δημοκρατίας και της δικαιοσύνης.
Στην Ευρώπη και διεθνώς, εδώ και χρόνια αναπτύσσεται η συζήτηση για τη συνάντηση των δυνάμεων της Αριστεράς, της Σοσιαλδημοκρατίας και της Οικολογίας. Στην Ελλάδα, η συζήτηση αυτή αντιστοιχεί στην ανάγκη να απαλλαγεί η χώρα από ένα μοντέλο διακυβέρνησης που αναπαράγει διαφθορά, αδικία και διευρυνόμενες κοινωνικές ανισότητες.
Το νέο εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα, η ΕΛ.Α.Σ., ανταποκρίνεται στη δημοκρατική αναγκαιότητα συγκρότησης μιας ευρείας κοινωνικής και πολιτικής αριστερής συμπαράταξης για να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις της εποχής. Σήμερα είναι ο μόνος που μπορεί να συγκροτήσει ένα πλειοψηφικό ρεύμα και ξέρει πως να δώσει σάρκα και οστά στο συντριπτικά πλειοψηφικό αίτημα για πολιτική αλλαγή.
Η μεγαλύτερη πρόκληση σήμερα είναι να ξαναχτιστεί η εμπιστοσύνη. Όχι με εύκολες υποσχέσεις, αλλά με συνέπεια και ειλικρίνεια απέναντι στις δυσκολίες. Να ειπωθούν τα πράγματα όπως πραγματικά είναι, χωρίς ωραιοποιήσεις, αλλά και χωρίς παραίτηση. Γιατί, παρά τις δυσκολίες, υπάρχουν ακόμη ζωντανές κοινωνικές δυνάμεις. Άνθρωποι που δημιουργούν, που επιμένουν, που αναζητούν έναν διαφορετικό δρόμο για το μέλλον. Υπάρχουν μικρές νησίδες αλλαγής που μπορούν να συνδεθούν και γίνονται ήδη κοινωνικό ρεύμα.
Δεν υπάρχει έτοιμος χάρτης για το μέλλον. Υπάρχει όμως μια κοινή κατεύθυνση. Μια κοινωνία πιο δίκαιη, πιο δημοκρατική και πιο ανοιχτή. Μια κοινωνία που δεν φοβάται την αλλαγή, γιατί τη διαμορφώνει η ίδια.
Αυτό που χρειάζεται δεν είναι μια επιστροφή στο παρελθόν. Χρειαζόμαστε μια μετάβαση σε μια νέα πολιτική αντίληψη για την έννοια της συλλογικότητας. Όχι ως μια αφηρημένη ιδέα, αλλά ως ένα ζωντανό δίκτυο σχέσεων, συνεργασιών και πρωτοβουλιών. Ως η δυνατότητα να συνδεθούν άνθρωποι και δυνάμεις που μέχρι σήμερα έμεναν διάσπαρτοι, ώστε να δημιουργηθεί ένα νέο «μαζί» που δεν επιβάλλεται, αλλά χτίζεται μέσα από συμμετοχή και εμπιστοσύνη.
Απευθυνόμαστε σε μια κοινωνία σύνθετη, αλλά ζωντανή. Στους εργαζόμενους που παράγουν περισσότερα αλλά λαμβάνουν λιγότερα. Στους νέους που αναγκάζονται να σχεδιάζουν τη ζωή τους μέσα από προσωρινές λύσεις. Στους ανθρώπους της περιφέρειας που αισθάνονται διαρκώς απομακρυσμένοι από τα κέντρα λήψης αποφάσεων.
Αυτό σημαίνει να ξανασκεφτούμε την έννοια της προόδου όχι ως έναν αφηρημένο οικονομικό δείκτη, αλλά ως εργαλείο που οφείλει να υπηρετεί την κοινωνική συνοχή και τη βιωσιμότητα και ως κάτι χειροπιαστό: αξιοπρεπείς μισθοί, πρόσβαση στη στέγη, ισχυρό κοινωνικό κράτος, ποιότητα ζωής και χρόνος για τον άνθρωπο.
Ίσως πάνω απ’ όλα, αυτό που αναζητά σήμερα η κοινωνία είναι ένα αίσθημα δικαιοσύνης. Να μην αισθάνεται ο πολίτης ότι υπάρχουν ζωές που μετρούν περισσότερο και άλλες λιγότερο. Να μην γίνεται η ανασφάλεια κανονικότητα και η ανισότητα φυσικός νόμος. Η δικαιοσύνη είναι η αίσθηση ότι οι κανόνες ισχύουν για όλους, ότι η αξιοπρέπεια προστατεύεται, ότι κανείς δεν μένει αόρατος. Η δικαιοσύνη είναι η βάση της εμπιστοσύνης σε μια δημοκρατία.
Ο Αλέξης Τσίπρας ενσαρκώνει μια ενεργή και δρώσα παρακαταθήκη της αριστερής διακυβέρνησης 2015-2019 που έβγαλε τη χώρα τον βούρκο των μνημονίων, στήριξε την κοινωνία και κυβέρνησε με εντιμότητα. Μιλά απευθείας στην ψυχή και την καρδιά του αριστερού, προοδευτικού και δημοκρατικού κόσμο.
Με την ιδρυτική πράξη στο Θησείο μας καλεί να ξαναπιάσουμε το νήμα των δημοκρατικών αγώνων. Έχει επίγνωση ότι κάθε κλωστή αυτού του νήματος είναι ραμμένη με τη λαϊκή αγωνία για ένα καλύτερο μέλλον. Μας καλεί να ζωντανέψουμε την ελπίδα, να της δώσουμε περιεχόμενο. Μας υπενθυμίζει ότι μόνη χαμένη μάχη είναι αυτή που δεν δόθηκε ποτέ.
Γιατί αν υποθέσουμε ότι υπάρχει ένα σύνορο ανάμεσα στον πραγματικό κόσμο και στον φαντασιακό κόσμο της δικαιοσύνης και της αλληλεγγύης, η αριστερά έχει τη δύναμη, με όλα τα πισωγυρίσματα και τις ήττες, να σπρώχνει διαρκώς το σύνορο αυτό προς έναν πιο δίκαιο κόσμο.
Ο Αλέξης Τσίπρας και η ΕΛ.Α.Σ. λειτουργούν ήδη ως επιταχυντές για μια ουσιαστική αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού και για τη διαμόρφωση μιας ισχυρής και αξιόπιστης εναλλακτικής προοδευτικής κυβερνητικής πρότασης. Συντονίζονται με την απαίτηση της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας ότι «δεν πάει άλλο» και ότι πρέπει να «πάμε αλλιώς».
Γιατί μια κυβερνώσα προοδευτική παράταξη δεν αρκεί να αποτελεί απλώς ένα άθροισμα δυνάμεων, αλλά οφείλει να μετασχηματίζεται διαρκώς σε έναν συνεκτικό φορέα αλλαγής, ικανό να υπερβεί τις υπαρκτές αντιθέσεις με δημιουργικό και προωθητικό τρόπο.
Αυτός είναι ο δρόμος που μπορεί να διασφαλίσει το κοινό μας μέλλον. Ο δρόμος που τοποθετεί την κοινωνία και τις ανάγκες της πάνω από τα επιμέρους συμφέροντα, που αποκαθιστά την αξία της συλλογικής προσπάθειας και ξαναδίνει ελπίδα στους ανθρώπους αυτού του τόπου. Το οφείλουμε στην ιστορία μας, στους αγώνες μας, στα ιδανικά μας, να τον περπατήσουμε όλοι μαζί.
Σήμερα, καθώς ανοίγει ένα νέο μονοπάτι μπροστά μας, νιώθω την ίδια σπίθα. Σαν υπόσχεση ότι μπορούμε ξανά να χαράξουμε δρόμους που μιλούν για δικαιοσύνη, για αξιοπρέπεια, για μια χώρα που δεν φοβάται να ονειρευτεί.
Γι’ αυτό επιλέγω να είμαι εκεί όπου μπορώ να συμβάλω σε αυτή τη μεγάλη και αναγκαία προσπάθεια για την ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου. Με πίστη στην κοινωνική δικαιοσύνη, τη δημοκρατία και την πολιτική εντιμότητα που υπήρξαν πάντα ο λόγος της παρουσίας μου στα κοινά. Με συνέπεια στις αξίες και στις ιδέες που με οδήγησαν από πολύ μικρή ηλικία στην αριστερή όχθη
Στηρίζω αυτό το νέο ξεκίνημα με αισιοδοξία. Γιατί μέσα από τις χαραμάδες του παρόντος, γεννιέται το αύριο. Και γιατί πιστεύω πως όταν ένας λαός τολμά να ελπίζει ξανά, τίποτα δεν είναι αδύνατο.
*Ο Βασίλης Τσίρκας είναι δικηγόρος, πρώην βουλευτής Άρτας.
